Komitet Społeczny Rady Ministrów o projektach ustawy o rynku pracy i ustawy dotyczącej wsparcia osób niepełnosprawnych

„Ustawa o rynku pracy zawiera szereg propozycji skrojonych na miarę aktualnej i przyszłej sytuacji społeczno-gospodarczej” – powiedziała Beata Szydło, przewodnicząca KSRM. Jak dodała, te rozwiązania wpisują się w szeroko rozumianą politykę prorodzinną rządu. „Stabilna i dobrze płatna praca daje poczucie bezpieczeństwa finansowego, tak ważnego przed podjęciem decyzji o założeniu rodziny lub jej powiększeniu” – dodała Szydło.

Głównymi celami nowych przepisów są: zwiększenie efektywności działania urzędów pracy, stworzenie zachęt do powrotu Polaków do kraju z zagranicy oraz, w świetle utrzymującego się niskiego bezrobocia i braku pracowników w wielu sektorach gospodarki, ułatwienia w zatrudnieniu cudzoziemców. Informacje o projekcie ustawy o rynku pracy przedstawił członkom KSRM Stanisław Szwed, sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Komitet przyjął projekt ustawy i po omówieniu uwag skierował go do dalszych prac legislacyjnych.

Bezrobocie w Polsce
Obecnie w urzędach pracy zarejestrowanych jest ok. 960 tys. bezrobotnych. Co druga osoba jest długotrwale bezrobotna, co trzecia nie posiada kwalifikacji zawodowych, a co piąta – doświadczenia zawodowego. Taki stan rzeczy spowodował konieczność wprowadzenia zmian w regulacjach prawnych. Po 14 latach funkcjonowania ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zostanie ona zastąpiona lepiej dostosowaną do dzisiejszych realiów ustawą o rynku pracy. Przewidywany termin wejścia w życie przepisów to 1 stycznia 2019 roku.

Dostosowanie urzędów pracy do bieżącej sytuacji rynkowej
Nowe przepisy zakładają rezygnację z profilowania pomocy dla bezrobotnych, dzięki czemu zwiększy się elastyczność działania powiatowych urzędów pracy. Urząd będzie mógł zastosować dowolną formę pomocy, którą uzna w danej sytuacji za najlepszą dla poszukującego pracy. Zwiększy się wsparcie dla długotrwale bezrobotnych i osób 50+. Te osoby będą też kierowane do zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych. Urzędy pracy zostaną zobligowane do zacieśnienia współpracy z ośrodkami pomocy społecznej m.in. w zakresie reintegracji zawodowej i społecznej osób długotrwale bezrobotnych.

W nowych przepisach zrezygnowano także z ograniczeń wiekowych w dostępie do bonu szkoleniowego, stażowego i zasiedleniowego (dotychczas były to instrumenty przeznaczone wyłącznie dla osób do 30. roku życia) w celu większej dostępności tych rozwiązań, mobilizujących bezrobotnych do aktywności.

Kształcenie ustawiczne osób pracujących będzie efektywniejsze dzięki wykorzystaniu środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS). Wszystkie podmioty odprowadzające składkę na Fundusz będą mogły z niego korzystać, a osoby przeszkolone w ramach KFS będą musiały dalej świadczyć pracę przez 6 miesięcy. Promowane będzie także kształcenie ustawiczne osób w wieku 50+. Środki na szkolenie tych osób będą przyznawane na preferencyjnych warunkach. Będą one adresowane tylko do pracodawców zatrudniających pracowników w wieku powyżej 50. roku życia i prowadzących w swoich przedsiębiorstwach tzw. zarządzanie wiekiem.

Skuteczność i efektywność pomocy udzielonej przez urząd pracy pomocy będzie monitorowana przez 180 dni od jej zakończenia. Pomoc oceniona jako skuteczna jeśli bezrobotny utrzyma aktywność zawodową przez 90 dni (a nie jak dotychczas przez 30 dni).

W tym celu, a także by wyeliminować ewentualne nadużycia, urzędy pracy będą miały dostęp do informacji gromadzonych m.in. przez ZUS, ośrodki pomocy społecznej, Państwową Inspekcję Pracy, Straż Graniczną i wojewodów.

Zmiany zakładają też zwiększenie dostępności ofert pracy z sektora publicznego – ogłoszenia o poszukiwaniu kandydatów na wolne stanowiska będą udostępniane w jednym, centralnym systemie informatycznym.

Zachęty dla Polaków powracających z emigracji
Wedle szacunków opracowanych na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego, pomiędzy 15 a 30 tysięcy osób może zostać objętych specjalną inicjatywą mającą na celu zachęcenie polskich obywateli do powrotu z zagranicy w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej. Będą oni mogli skorzystać z pożyczki na podjęcie działalności gospodarczej bez konieczności rejestracji w urzędach pracy. Niskooprocentowane pożyczki na podjęcie działalności gospodarczej będą udzielane w wysokości do 20-krotności przeciętnego wynagrodzenia z 7-letnim okresem spłaty. Aktualna możliwa wysokość pożyczki to kwota ok. 92 tys. zł.

Wspieranie aktywności zawodowej młodych ludzi
Ustawa ma także na celu poprawę działań adresowanych do młodzieży. Zmieni się funkcjonowanie Ochotniczych Hufców Pracy a sama instytucja zmieni nazwę na Państwowe Centrum Aktywizacji Młodzieży, co lepiej odzwierciedla działania na rzecz tej grupy. Wprowadzone zostaną też mechanizmy uniemożliwiające stosowanie staży zamiast zatrudnienia i traktowania stażystów jako darmowej siły roboczej oraz silniejszego powiązania stażu z zatrudnieniem po nim.

Wyższy zasiłek
Proponuje się wprowadzenie wyższego zasiłku – w wysokości 130% zasiłku podstawowego dla bezrobotnych posiadających co najmniej 30-letni okres zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej. Uprawnienie do niego będzie przysługiwało niezależnie od wieku.

Ułatwienia w zatrudnianiu cudzoziemców
Ustawa zakłada wprowadzenie ułatwień w pozyskiwaniu cudzoziemców do pracy w Polsce. Obywatelom Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji i Ukrainy zostanie wydłużony okres legalnego wykonywania pracy bez zezwolenia na podstawie oświadczenia wpisanego do ewidencji przez powiatowy urząd pracy z 6 w okresie 12 miesięcy do 12 miesięcy w okresie 18 miesięcy. Planuje się też szereg ułatwień w przypadku kontynuacji pracy przez cudzoziemca na rzecz tego samego pracodawcy w razie zmiany stanowiska pracy cudzoziemca (o ile praca będzie wykonywana na podstawie umów oskładkowanych), jak również w razie zmiany pracodawcy użytkownika w przypadku agencji pracy tymczasowej. Ponadto, przewiduje się możliwość ubiegania się przez cudzoziemców z wyżej wymienionych państw pracujących w zawodach pożądanych dla polskiej gospodarki o zezwolenie na pobyt stały po 3 latach pracy w Polsce (o ile w tym czasie opłacał składki na ZUS) oraz możliwość uzyskania przez współmałżonka i dzieci cudzoziemca zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną po roku pracy cudzoziemca w Polsce. Dodatkowo, w celu przyspieszenia procedur sprawy formalne, jak np. składanie wniosków o zezwolenie na pracę lub składanie oświadczeń, będą załatwiane drogą elektroniczną.

Ustawa o Solidarnościowym Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych
Komitet Społeczny Rady Ministrów przyjął i skierował do dalszych prac legislacyjnych projekt ustawy o Solidarnościowym Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych.

Środki Funduszu przeznaczone będą na wsparcie społeczne i zawodowe osób niepełnosprawnych oraz realizację zadań związanych z promowaniem i wspieraniem systemu wsparcia dla osób niepełnosprawnych, a także zadań z zakresu innowacyjnych dla nich rozwiązań.

Źródłem przychodów Funduszu będą:
obowiązkowe składki stanowiące 0,15% podstawy wymiaru składki na Fundusz Pracy,
oraz danina solidarnościowa od dochodów osób fizycznych w wysokości 4% od nadwyżki dochodów powyżej 1 mln zł.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego opracowuje na dany rok kalendarzowy roczny plan działania, który określa w szczególności rodzaj realizowanych zadań lub programów, a także warunki ich realizacji.

Fot. Piotr Tracz